นานาสาระกับเรื่องราวของกระดาษวาดภาพ#3

นานาสาระกับเรื่องราวของกระดาษวาดภาพ#3

ตอนที่2
ตอนที่1

ชนิดของเส้นใย
ในฝั่งตะวันตก กระดาษสร้างขึ้นจากไม้หรือใยฝ้ายหรือทั้งสองอย่าง วิธีที่เส้นใยผ่านกระบวนการทางเคมีในการผลิตส่งผลต่อลักษณะและความคงทนของกระดาษ กระดาษที่เหมาะสมที่สุดในการทำงานศิลปะนั่นก็คือกระดาษที่ผสมใยฝ้าย ถึงแม้ว่าบางคนจะคิดว่ามีฝ้ายผสมครึ่งนึงกระดาษก็พอใช้ได้แล้ว แต่กระดาษที่ทำด้วยฝ้าย 100% เหมาะสมกว่าในการที่จะทำให้งานคงทนอยู่เป็นร้อยปี กระดาษถูกสร้างมาจากเยื่อไม้ แม้ว่าไม้นั้นผ่านกระบวนการหรือถูกบัฟเฟอร์มาแล้ว(การทำให้ค่า pHอยู่กลางๆ) ซึ่งเหมาะแก่การใช้งานศิลปะ,การพิมพ์หรือว่าให้นักเรียนใช้

25570224-160016.jpg

ในกระดาษทางฝั่งตะวันออก ชนิดของเส้นใยที่มักจะใช้กันมีอยู่ 3 ชนิดได้แก่ Kozo,Mitsumata และ gampi เส้นใยสามอย่างนี้ ใช้เดี่ยวๆหรือรวมกัน ซึ่งเป็นพื้นฐานของกระดาษที่มีอยู่หลากหลายในโลกณ.ปัจจุบันนี้ เมื่อใช้งานโดยไม่มีสารเติมเต็ม เส้นใยให้ความทนทาน,กระดาษที่คงทนถาวร และความสวยงามของกระดาษ

1.Ground wood
หมายถึงไม้ที่ถูกย่อยเป็นเยื่อไม้โดยไม่เติมสารบำบัดอะไรเลย มีสิ่งเจือปนอย่างเช่นลิกนิน,เรซิน,เฮไมเซลลูโลส(คาร์โบไฮเดรตประเภทโพลีแซคคาไรต์ เป็นองค์ประกอบที่อยู่กับเซลลูโลสในผนังเซลล์พืช) กระดาษที่ทำขึ้นมาจากเยื่อไม้ชนิดนี้ มีความคงทนน้อยที่สุด และเป็นกระดาษที่คุณภาพห่วยที่สุดในบรรดากระดาษทั้งหมด ยังไงก็ตาม กระดาษชนิดนี้มีความทึบแสงและดูดซึมหมึกพิมพ์ได้ดี และกระดาษชนิดนี้ราคาไม่แพงมาก จึงนิยมในโรงพิมพ์และโรงเรียน หนังสือพิมพ์ กระดาษสี Oak tag(กระดาษคล้ายกับกระดาษโปสเตอร์แต่มีความหนากว่า ใช้ในงานศิลปะ) และกระดาษทำจากข้าวโอ๊ต

กระบวนการทางเคมีต่อเยื่อไม้
เป็นความพยายามในการปรับปรุงรูปลักษณ์ของกระดาษ และความคงทนของกระดาษจากเยื่อไม้ สารเคมีหลายชนิดถูกพัฒนาขึ้นเพื่อให้สารลิกนินละลายน้ำ เพื่อที่จะกำจัดได้ง่ายขึ้นและแยกเยื่อไม้ออกจนเป็นเส้นใย ในปี 1851 กระบวนการนี้ทำโดยใช้โซดาไฟ(โซเดียม ไฮดรอกไซค์) ซึ่งกระดาษที่ผ่านกระบวนการนี้เรียกเยื่อโซดาไฟ ซึ่งจะได้กระดาษที่มีเนื้อหนาแต่เส้นใยที่อ่อนตัวกว่า ในปี 1870 กระบวนการลดการอ่อนตัวของเส้นใยได้พัฒนาขึ้นโดยการใช้ซัลเฟอร์ไดออกไซค์และไบซัลเฟต สร้างให้เกิด “เยื่อซัลเฟต” กระบวนการนี้ลดปริมาณลิกนินในเยื่อไม้ได้ 2-5%(ลิกนินเป็นสารไม่พึงประสงค์ที่ปนเปื้อนอยู่ในกระดาษ ทำให้กระดาษเหลือง,กรอบ,เก่าง่าย) ซึ่งสามารถลดได้อีกจากกระบวนการฟอกขาวและการล้าง โดยที่เยื่อชนิดนี้ถูกเรียกว่า “เยื่ออัลฟา” กระบวนการที่ใช้ในปัจจุบันนี้ให้ผลิตภัณฑ์กระดาษวาดภาพที่ดีกว่า

กระบวนการซัลเฟตถูกพัฒนาขึ้นโดย Carl Dahl ในปี 1884 เป็นกระบวนการเดียวกับที่ใช้อยู่ในการผลิตกระดาษในปัจจุบันนี้ซึ่งมีประสิทธิภาพมากกว่ากระบวนการซัลไฟต์ ซึ่งไม่กำจัดหรือย่อยเกล็ดไม้ ดังนั้นจึงต้องกำจัดเกล็ดไม้ออกจากกระบวนการตั้งแต่ขั้นแรก ซึ่งกระบวนการนี้ไม่จำเป็นในการเลือกใช้กระบวนการซัลเฟต ผลก็คือกระบวนการดังกล่าวนี้ได้เยื่อไม้ที่เยอะกว่าและมีสารเจือปนซึ่งสารชนิดนี้ต้านการฟอกขาว ซึ่งกระบวนการซัลเฟตสร้างเส้นใยที่แข็งแกร่งกว่าและมักจะเรียกว่ากระบวนการ Kraft ซึ่งมาจากภาษาเยอรมันแปลว่าแข็งแรง ถึงแม้ว่ากระบวนการนี้จะทำให้เส้นใยแข็งแรงขึ้น กระดาษจะหยาบกว่าและไม่เหมาะสมในการผลิตกระดาษสำหรับวาดภาพ

แม้ว่าซัลไฟต์หรือกระดาษ”เยื่ออัลฟา”เมื่อเอามาเปรียบกับกระดาษเส้นใยฝ้าย มันจะไม่มีทั้งคุณภาพทั้งความคงทนถาวรเช่นกระดาษฝ้ายก็ตาม กระดาษซัลไฟต์ได้พัฒนาไปมาก และในกรรมวิธีส่วนมากนั้น สิกนินถูกแทนที่ด้วยอย่างอื่นที่เลวน้อยกว่านั่นคือ เรซินธรรมชาติ,สารตกค้างจากกระบวนการซึ่งพวกนี้เป็นเรื่องที่ยากจะจัดการ กระดาษเยื่อ ground wood นั้นก่อนหน้านี้ได้พิจารณากันว่ามีความเทียบเทียมกระดาษที่ทำจากฝ้าย ซึ่งกระดาษ Ground wood นี้มีช่วงอายุอยู่ไม่กี่ปีก่อนจะเหลืองและผุ กระดาษซัลไฟต์ได้รับการปรับปรุงไปมาก โดยที่มีช่วงอายุถึง 1-3 ทศวรรษ ก่อนที่สารตกค้างและเรซินจะทำให้กระดาษเหลืองและผุ

ความได้เปรียบอย่างเห็นได้ชัดเลยนั่นก็คือเรื่องราคา ซึ่งอยู่ในเกณฑ์ธรรมดาเมื่อเทียบกับกระดาษที่ทำจากใยฝ้าย กระดาษหลายชนิดสร้างจากเยื่อไม้นี้ ได้แก่ กระดาษไข,กระดาษร่างเลย์เอาท์(เป็นกระดาษที่้สถาปนิกหรือนักศึกษาสถาปัตย์เอาไว้คิดแบบค่ะ มีแบบโปร่งแสงกับทึบแสง),Bond,กระดาษสี,กระดาษที่ใช้ในการตกแต่ง,กระดาษเขียนสีน้ำ,กระดาษวาดภาพประกอบ ซึ่งกระดาษชนิดนี้ดีกับผลงานที่สามารถทำซ้ำได้เยอะๆโดยไม่เกรงว่าจะเสียต้นฉบับไป แต่ไม่ควรใช้กับผลงานที่คนจะลงทุนซื้อ

กระบวนการทางเคมีและการบัฟเฟอร์เยื่อไม้
คือกระบวนการในการจัดการกับเยื่อไม้ โดยการใส่สารบัฟเฟอร์ (สารที่ทำให้ค่า pH เป็นกลาง)เข้าไปในกระบวนการผลิต บัฟเฟอร์ชนิดนี้ทำให้กระดาษดูดีอยู่นานจนกว่าสารที่ทำบัฟเฟอร์จะจางหายไปและทำให้กระดาษเหลือง สารบัฟเฟอร์นั้นยังช่วยให้รักษาคุณภาพของสีหมึกที่ค่อนข้างอ่อนไหวกับค่า pH ของกระดาษ รวมไปถึงสีย้อม,และสีน้ำบางชนิด กระดาษชนิดนี้ถูกผลิตในบริษัทไม่กี่แห่ง เช่น Seth Cole,Rising,Pentalic แต่ไม่มีขายทั่วไปในวงกว้าง

กระบวนการทางเคมี,การกำจัด Lignin และการบัฟเฟอร์ของเยื่อไม้
เป็นผลลัพธ์ของกระบวนการใหม่ที่ว่ากันว่าสารตกค้างทางธรรมชาติที่เราไม่ต้องการและสารเคมีที่ใช้ระหว่างการผลิตถูกกำจัดออกไป จึงได้เส้นใยเซลลูโลสบริสุทธิ์ โดยที่ต้องทำการบัฟเฟอร์เยื่อชนิดนี้ด้วยเพื่อความปลอดภัย ซึ่งกระบวนการเหล่านี้ใช้ทุนสูงและเยื่อไม้ชนิดนี้ใช้เป็นเพียงตัวแทนของกระดาษใยฝ้ายเท่านั้นจึงเป็นตัวเลือกที่ต้องการความประหยัด ในกรณีของ Musiam board ซึ่งมีราคาสูงส่วนหนึ่งเพราะปริมาณใยฝ้ายที่ใช้นั้นเยอะมาก ซึ่งสามารถประหยัดได้ถึง 25% ถ้าใช้เยื่อชนิดนี้แทนทีใยฝ้าย ขณะนี้เยื่อไม้ชนิดนี้ ใช้ในการผลิตกระดาน(board)ที่ราคาไม่แพงใช้ในการเก็บรักษาหรือใช้ในการทำกรอบรูป

2.ใยฝ้าย
ฝ้ายคือเส้นใยที่เป็นเซลลูโลสบริสุทธิ์ ซึ่งต้านการเสื่อมสภาพจากการทำลายโดยสารเคมีหลายๆรูปแบบได้ เส้นใยฝ้ายมีความยาวระหว่าง 5/8 ถึง 1 1/2 นิ้ว ซึ่งเส้นใยที่ยาวกว่านั้นถูกแยกโดยเครื่องปั่นฝ้ายเพื่อที่จะใช้ในอุตสากรรมทอผ้า เส้นใยน้อยกว่าที่อยู่ในเครื่องปั่นฝ้ายเรียก cotton lintersที่เก็บแยกออกไป และใช้ในการสร้างกระดาษใยฝ้ายและกระดาน

กระดาษสร้างจากฝ้าย 100% เป็นกระดาษที่มีชื่อเสียงเรื่องความคงทนถาวร,และความแข็งแรงกว่ากระดาษชนิดอื่นๆ ซึ่งกระดาษใยฝ้ายนั้นมีลักษณะส่วนใหญ่ที่เราต้องการ และใข้ในการวาดเส้น,ลงสีน้ำ,ถ่านแท่ง และกระดาษไขและกระดาษที่ใช้ในพิพิธภัณฑ์ และกระดาษที่ใช้ในงานวาดภาพประกอบนั้น สร้างจากฝ้าย 100% กระดานและบอร์ดวาดรูปที่สร้างจากฝ้าย 100% นั้นมีราคาแพง แต่จำไว้ว่ากระดาษไขนั้นถูกผ่านกรรมวิธีทำให้อิ่มไปด้วยน้ำมันหรือสารเคมีชนิดอื่นๆ ซึ่งล้วนลดอายุการใช้งานของกระดาษชนิดนั้นๆ

Rag
เศษผ้าหรือใยฝ้ายนั้นเป็นคำที่สามารถใช้แทนกันได้ ในครั้งนึง เศษผ้าก็หมายถึงใยฝ้ายที่เอามาจากเศษผ้าฝ้ายช้ินเล็กชิ้นน้อย กระดาษใยฝ้ายไม่กี่ชนิดเท่านั้นที่สร้างจากเศษผ้า ไม่ว่าจะเป็นทั้งหมดหรือบางส่วนก็ตามยกตัวอย่างเช่น กระดาษ Fabriano roma ที่ว่ากันว่าศิลปินระดับโลก มิเคลันเจโลใช้ อย่างไรก็ตาม Strathmore bristol board ก็ใช้เศษผ้าเช่นกัน
ความแตกต่างระหว่างกระดาษที่ทำจากเศษผ้าและกระดาษใยฝ้ายนั้น ก็คือ กระดาษจากเศษผ้ามีเส้นใยที่ยาวกว่าและการสานตัวกันของใยทำให้กระดาษแข็งแรง สัญลักษณ์ของกระดาษที่มีคุณภาพจริงๆคือทำจากเศษผ้าฝ้าย 100% เป็นเหตุผลที่ทำไมคนถึงเรียกกระดาษที่ทำจากเศษผ้าหรือใยฝ้ายว่า Rag เหมือนกัน

ใยฝ้ายและไม้
ยิ่งมีใยฝ้ายมากเท่าไรในไม้ จะทำให้กระดาษที่ได้มีอายุยาวกว่า โดยที่ศิลปินส่วนมากและคนสะสมงานมักจะไม่สนใจกระดาษที่มีใยฝ้ายน้อยกว่า 50% รวมไปถึงคำแนะนำจากรัฐบาล(ต่างประเทศ) ที่อ้างว่ากระดาษที่ทำจากใยฝ้ายอย่างน้อย 50% เป็นสิ่งที่ปลอดภัย ในยุโรปกระดาษวาดภาพที่ดีๆนั้นได้ถูกผลิตออกมาจากเยื่อไม้ที่มีคุณภาพ และส่งออกไปยังอเมริกา หายากที่จะเจอคนใช้กระดาษที่ใยฝ้ายน้อยกว่า 100%
3.เส้นใยจากทางตะวันออก(Kozo,Mitsumata,gampi)
นี่คือเส้นใยทั่วไปที่ใช้ผลิตกระดาษในตะวันออก โดยใช้ส่วนด้านในเปลือกและเยื่อไม้และเส้นใย Bruoussontia Kazinoki จาก Kozo,Edgeworthia ehrysantha โดย Mitsumata และ Diplomorpha Shikokiana โดย Gampi ถูกใช้ในการสร้างกระดาษ(ชื่อเส่นใยอลังการมาก) เมื่อเส้นใยเหล่านี้ใช้โดยไม่มีเยื่อไม้และสารเต็มเต็มชนิดอื่นๆมันจะคงทนพอๆกับฝ้าย และในกรณีของ gampi จะได้กระดาษที่ทนถาวรกว่า

Kozo

25570224-160449.jpg
รู้จักกันทางอเมริกาว่าคือต้นหม่อน ซึ่งสามารถสร้างกระดาษที่แข็งแรงคงทนได้ มีเส้นใยที่ยาวสุด ไม่หดหรือขยายตัวเมื่อเปียก และให้ผิวกระดาษที่ลายไม่สม่ำเสมอกัน เส้นใยนี้เพียงชนิดเดียวก็สามารถสร้างกระดาษได้ นอกจากนี้ยังถูกผสมกับเส้นใยชนิดอื่นเพื่อให้ได้กระดาษที่แข็งแรงขึ้น

Mitsumata

25570224-161235.jpgคนญี่ปุ่นอธิบายว่าเขารู้สึกว่ามันดูเป็นคำที่ดูผู้หญิง เนื่องจากเส้นใยชนิดนี้สวยที่สุด,นุ่มที่สุด,ดูดซึมน้ำได้มากที่สุดและเป็นเส้นใยที่อ่อนที่สุดในบรรดาเส้นใยทั้งสาม มักจะใช้กับเส้นใย Kozo (ซึ่งดูเป็นชาย)เพื่อการดูดซับน้ำได้ดีกว่า พื้นผิวที่สม่ำเสมอกัน ทำให้กระดาษดูสวย

Gampi
คนญี่ปุ่นกล่าวว่าใยชนิดนี้เหมือนกันรวมตัวการของชายกับหญิง เส้นใยชนิดนี้ยาว,บาง,เปล่งประกายและอึดถึกมาก เส้นใยนั้นคงทนมากจนถูกเรียกว่า “กระดาษผ้า” กระดาษ Gampi นั้นเรียบ เป็นมันเงา และมีสารต้านการถูกกัดกินโดยแมลงต่างๆ นอกจากนี้ยังต้านการดูดซึมน้ำ และเชื่อกันว่าเป็นกระดาษที่ทนถาวรที่สุดในโลก กระดาษที่ดีที่สุดสร้างจากพืชที่ไม่ถูกไถ แต่พืชชนิดนี้หายากเนื่องจากใช้กันมากจนเกือบจะสูญพันธ์ กระดาษ gampi ส่วนมากนั้นสร้างจากต้นไม้ชนิดหนึ่งที่โตอยู่ในประเทศฟิลิปปินส์และผ่านกระบวนการทำกระดาษในไต้หวัน

25570224-161548.jpg

กระดาษจากทวีปฝั่งตะวันออกนั้นมีขายในฝั่งตะวันตกโดยใช้เส้นใยประเภทเดียวกันนี้ เรียกว่ากระดาษแบบญี่ปุ่นน หรือ กระดาษสไตล์ญี่ปุ่น แม้ว่าจะถูกผลิตในประเทศอื่นก็ตาม

Tan-hi
คือ เส้นใย Kozo ในประเทศจีน และเป็นวัตถุดิบตั้งต้นในกระดาษของจีนคือ Gasen ในปัจจุบันถูกเรียกว่า Tampi

เรียบเรียงจาก http://www.trueart.info